დღეისათვის ერთჯერადი ტანკსაწინააღმდეგო ყუმბარმტყორცნები სხვადასხვა შეიარაღებულ კონფლიქტებში ფართოდ გამოიყენება. მცირე ზომის დივერსიული, სადაზვერვო, პარტიზანული და მოტომსროლელი მობილური დანაყოფების შესაიარაღებლად ამ ტიპის ყუმბარმტყორცნები ზედგამოჭრილია. თუკი კლასიკურ მრავალჯერად ყუმბარმტყორცნებს, მაგალითად РПГ-7 ის მომსახურებას სტანდარტულად 2 კაცი სჭირდება, ერთჯერადი ყუმბარმტყორცნების შემთხვევაში დანაყოფის თითოეულ წევრს შეუძლია 1-2 ცალიც იქონიოს, რაც საჭიროებისას დროის კონკრეტულ მონაკვეთში დანაყოფის საცეცხლე ძალას ბევრად ამაღლებს , ვიდრე 1-2 ცალი მრავალჯერადი ყუმბარმტყორცნის გამოყენებისას. მაღალი საცეცხლე ძალა კი აუცილებელია მაგალითად ჯავშანსატანკო კოლონაზე ჩასაფრების დროს, როდესაც ოპერაციის ბედს ყოველი წამი და ყოველი გასროლა წყვეტს. ამასთან ერთად ერთჯერადი ყუმბარმტყორცნებით აღჭურვილი ათეულის ან ოცეულის თითოეულ წევრს ინდივიდუალურად, ყუმბარმტყორცნის გათვლის დახმარების გარეშე შეუძლია ჯავშანტექნიკის ან საცეცხლე წერტილის განადგურება, რაც უდიდესი პლიუსია ბრძოლის დროს.
თუმცა ერთჯერადი ყუმბარმტყორცნების შედარებით მაღალი ღირებულებიდან და გარკვეულწილად შეზღუდული შესაძლებლობებიდან გამომდინარე, მსოფლიოს უმეტეს არმიებში, მსუბუქი და მექანიზებული ნაწილების შეიარაღებაში ძირითადი ადგილი მაინც მრავალჯერადი გამოყენების ყუმბარმტყორცნებს უკავიათ. ერთჯერადები კი არის დამატებითი, არასაშტატო შეიარაღების სახით და ქვედანაყოფის შეიარაღებაში შედის კონკრეტული საჭიროების შემთხვევაში.
კავკასიის ქვეყნებში, აღმოსავლეთ ევროპაში, აზიისა და აფრიკის ბევრი ქვეყნის არმიების შეიარაღებაში უმეტესად გავრცელებულია საბჭოთა წარმოების ერთჯერადი ყუმბარმტყორცნები და მათი სხვადასხვა კლონები. ქართული არმია ერთჯერადი ყუმბარმტყორცნების ნაკლებობას ყოველთვის განიცდიდა, აფხეზეთის ომის დროს ქართული ნაწილების შეიარაღებაში უმეტესად მოძველებული და სუსტი ტექნიკური მონაცემების მქონე РПГ-18 Муха-ები იყო. შემდგომ წლებში კი ქართულ არმიაში უფრო თანამედროვე და უკეთესი მონაცემების მქონე ბულგარული წარმოების РПГ-22 და მცირე რაოდენობით РПГ-26 ებიც გამოჩნდა.
2008 წლის რუსეთ-საქართველოს ომის დროს ერთჯერად ყუმბარმტყორცნებს ორივე ქვეყნის დანაყოფები აქტიურად იყენებდნენ. ქართველმა სამხედროებმა რამდენიმე რუსული ტანკი და ჯავშანმანქანა სწორედ ერთჯერადი ყუმბარმტყორცნის РПГ-22 ის საშუალებით ააფეთქეს, ცხინვალში და მის მიმდებარე სოფლებში წარმოებულ ბრძოლებში. ამას გარდა ქართული სპცედანიშნულების ნაწილების შეიარაღებაში РПГ-26 ებიც ჩანდა.
სამაჩაბლოსა და სამეგრელოში შემოსული რუსული მოტომსროლელი, სადესანტო და სადაზვერვო ნაწილების შეიარაღებაში კი ბევრად დიდი რაოდენობით ჩანდა РПГ-18 და РПГ-26 ტიპის ყუმბარმტყორცნები. გორის რაიონში და განსაკუთრებით სამეგრელოში შემოსულ სადესანტო მექანიზებულ ათეულებში თითქმის ყოველ მეორე მედესანტეს 1-2 ცალი ყუმბარმტყორცნი ქონდა გადაკიდებული.
საქართველოს შეიარაღებული ძალების მე-2 ქვეითი ბრიგადის 22-ე ბატალიონის ჩარლი-ასეულის სადაზვერვო ოცეული РПГ-22 ებით, 2008 წლის ომის დროს. სწორედ ამ ოცეულმა სოფელ ზემო ხვითში 1 რუსული T-72 და 2 ქვეითთა საბრძოლო მანქანა БМП ააფეთქა ერთჯერადი ყუმბარმტყორცნებით.

რუსი მოტომსროლელები სამეგრელოში. ფოტოზე კარგად ჩანს მათ შეიარაღებაში დიდი რაოდენობით РПГ-26 ტიპის ერთჯერადი ყუმბარმტყორცნები.

* * *
მსოფლიოში პირველი სერიულად წარმოებული ერთჯერადი ტანკსაწინააღმდეგო ყუმბარმტყორცნი გერმანული Panzerfaust 30M Klein იყო. ყუმბარმტყორცნზე მუშაობა ნაცისტურ გერმანიაში 1942 წლიდან დაიწყო კომპანია HASAG ის მიერ. იწარმოებოდა 1945 წლამდე და ხუთი სხვადასხვა მოდიფიკაციით გამოდიოდა: Panzerfaust 30M / 60M / 100M და კუმულაციურ-მსხვრევად ყუმბარიანი Panzerfaust-150. სხვადასხვა ინფორმაციით 1943 წლის აგვისტოდან 1945 წლის მარტამდე 9 210 000 ყუმბარმტყორცნი იქნა გამოშვებული. აქედან 2 077 000 ცალი Panzerfaust 30M Klein და Panzerfaust 30M, 7 133 000 ცალი კი Panzerfaust 60M და Panzerfaust 100M იყო. ყუმბარა კუმულაციური მუხტით იყო აღჭურვილი და მოდიფიკაციების მიხედვით 150 დან 220 მმ მდე ჯავშანგამტაობა ჰქონდა.
Panzerfaust-ის პირველი საბრძოლო გამოყენება 1943 წლის ნოემბერში მოხდა აღმოსავლეთის ფრონტზე, უკრაინაში. 1945 წლის 21 აპრილიდან 2 მაისამდე კი ბერლინის დამცველები აქტიურად იყენებდნენ სხვადასხვა მოდელის Panzerfaust-ებს საბჭოთა ტანკების წინააღმდეგ, ყუმბარმტყორცნების გარკვეული რაოდენობა საბჭოთა წითელარმიელების ხელშიც მოხვდა. Panzerfaust ების სერია ტანკსაწინააღმდეგო ყუმბარმტყორცნების პირველ თაობას განეკუთვნება.
| Panzerfaust 30M Klein | Panzerfaust 30M | Panzerfaust 60M | Panzerfaust 100M | |
| კალიბრი. ს.ნ / ლულა | 101 მმ / 33 მმ | 149 მმ / 33 მმ | 149 მმ / 50 მმ | 149 მმ / 50 მმ |
| ტიპი | რეაქტიული / ერთჯერადი | |||
| სიგრძე | ~ 1 მეტრი | ~ 1 მეტრი | ~ 1 მეტრი | ~ 1 მეტრი |
| მასა | 3,25 კგ | 5,35 კგ | 6,25 კგ | ~ 8 კგ |
| სროლის ეფექტური მანძილი | 30 მეტრი | 30 მეტრი | 60 მეტრი | 100 მეტრი |
| ჯავშანგამტანობა | 150 მმ | 200 მმ | 200 მმ | 220 მმ |
.

Panzerfaust ის მოდიფიკაციები Panzerfaust 60M ის გამოყენების ინსტრუქცია


მარცხნიდან მარჯვნივ: Panzerfaust 60M ის ყუმბარა, სასხლეტი მექანიზმი და სამიზნე მოწყობილობა

Panzerfaust ის სროლის რამდენიმე ხერხი

გერმანელი ჯარისკაცები Panzerfaust 30M ებით ჩასაფრებაში
მეორე მსოფლიო ომის შემდეგ დასავლური და საბჭოთა ტანკების ჯავშნის დაცულობის დონე საგრძნობლად გაიზარდა, შეიქმნა სხვადასხვა ტიპის ახალი მოდელები ამიტომ ჯარებში საჭირო გახდა არსებულზე უფრო ძლიერი ტანკსაწინააღმდეგო ყუმბარმტყორცნები.
60 იანი წლებიდან მსოფლიოს არმიებში უკვე იწყება მესამე თაობის ერთჯერად ტანკსაწინააღმდეო ყუმბარტყორცნებზე მუშაობა. პირველი ასეთი იყო ამერიკული 66 მილიმეტრიანი М72, რომელიც ამერიკის არმიის შეიარაღებაში 1962 წელს შევიდა და ფართოდ გამოიყენებოდა ვიეტნამის ომში.
გარდა ამერიკისა, საკუთარი ერთჯერადი ყუმბარმტყორცნების დამზადება დაიწყეს შვედეთმა, საფრანგეთმა, საბჭოთა კავშირმა და სხვა.
დღეისათვის მსოფლიოს საიარაღო ბაზარზე, სხვადასხვა ქვეყნების წარმოებული ათეულობით სხვადასხვა ტიპის ერთჯერადი ყუმბარმტყორცნია წარმოდგენილი. მათი დიდი ნაწილი ერთმანეთის მოდიფიცირებული ვარიანტები და კლონებია. ერთჯერადი ყუმბარმტყორცნების მწარმოებელ ქვეყნებს 2012 წელს საქართველოც შეუერთდა, თავდაცვის სამინისტროს სამეცნიერო-ტექტნიკურ ცენტრ დელტამ საბჭოთა ყუმბამტყორცნის РПГ-26 ის ბაზაზე ერთჯერადი ყუმბარმტყორცნი პდმ-1 ( PDM-1) დაამზადა.
დღეისათვის მსოფლიოში ყველაზე ფართოდ გავრცელებული ერთჯერადი ყუმბარმტყორცნების ნომენკლატურა ასეთია:
აშშ
М-72 LAW
ყუმბარმტყორცნი ამერიკის არმიის შეიარაღებაში 1962 წელს მიიღეს. მან ჩაანაცვლა მოძველებული ყუმბარმტყორცნი M20A1 Super Bazooka და საშაშხანე ლულისზედა ყუმბარა M31. ყუმბარმტყორცნის მუშაობის კონცეფცია აღებული იყო გერმანული Panzerfaust-დან, რაც ყუმბარის უკუუგორებო სროლის პრინციპზე იყო დაფუძნებული. ყუმბარმტყორცნის გამშვები მილი ტელესკოპურია და ორი ნაწილისგან შედგება, შიდა ნაწილი რომელშიც ყუმბარაა მოთავსებული ალუმინისაა, გარეთა ნაწილი კი მინაპლასტიკის. სატრანსპორტო მდგომარეობაში ყუმბარმტყორცნი დალუქულია ჰერმეტული ხუფით, რომელიც გასროლისას იხსნება, შიდა ალუმინის ნაწილი უკან გმოდის და ხდება დამრტყმელი მექანიზმის საბრძოლო მდგომარეობაში მოყვანა. ყუმბარმტყორცნზე დაყენებულია მარტივი დიოპტრული სამიზნე, გასროლა ხდება გამშვებ ღილაკზე თითის დაჭერით. ყუმბარის გასროლამდე რაკეტის მყარი საწვავი გამშვებ მექანიზმში ასწრებს დაწვას და კინეტიკური ენერგიის ხარჯზე ყუმბარას მაქსიმალურ 1000 მეტრზე ისვრის. სამიზნე მანძილი კი მხოლოდ 350 მეტრია, პრაქტიკული ეფექტური სროლის მანძილი კი უძრავ სამიზნეებზე 200, მოძრავზე კი 170 მეტრია. სროლის მინიმალური მანძილია 10 მეტრი. გასროლისას ყუმბარმტყორცნის უკან 30 გრადუსიან სექტორში, 15 მეტრის მანძილზე წარმოიქმნება საშიში ზონა, სადაც პირადი შემადგენლობის და საბრძოლო მასალების ყოფნა აკრძალულია. ყუმბარმტყორცნის გამოუყენებლობის შემთხვევაში შესაძლებელია მისი სატრანსპორტო მდგომარეობაში დაბრუნებაც ამისათვის თანმივდევრობით ჯერ უნდა ჩავკეტოთ დამრტყმელი მექანიზმის მცველი, დავკეცოთ გამშვები და სამიზნე მოწყობილობა, გავუკეთოთ უკანა ხუფი. თუმცა ამის შემდეგ ყუმბარმტყორცნი კარგავს ჰერმეტულობას.
სულ აშშ-ს არმიისთვის შექმნილია М-72 ის 11 მოდიფიკაცია, გაუმჯობესებული ტექნიკური მონაცემებით და შეცვლილი დანიშნულებით.



M72 სალაშქრო და საბრძოლო მდგომარეობაში
მოდიფიკაციები
| დასახელება | —- დანიშნულება |
|---|---|
| M72 | 66 მმ კუმულაციური ყუმბარით |
| M72A1 | გაუმჯობესებული რეაქტიული ძრავით |
| M72A2 | გაუმჯობესებული რეაქტიული ძრავით |
| M72A3 | M72A1/A2 ის გაუმჯობესებული ვარიანტი, გაზრდილი საიმედოობით და უსაფრთხოებით. |
| M72A4 | გაუმჯობესებული ჯავშანგამტანობით და გამშვები მექანიზმით |
| M72A5 | M72A3 ის გაუმჯობესებული ვარიანტი. მოდიფიცირებული გამშვები მექანიზმით. |
| M72A6 | M72 ის ვარიანტი, შემცირებუი კუმულაციური მუხტით და დამატებული მსხვრევადი ელემენტებით |
| M72A7 | M72A6 ის ვარიანტი საზღვაო ძალებისთვის. |
| M72E8 | M72A7 დამატებული ქონდა ცეცხლგამჩენი ნივთიერება, გაუმჯობესებული იყო გამშვები მექანიზმი. |
| M72E9 | M72 გაუმჯობესებული ჯავშანგამტანობით და გამშვები მექანიზმით |
| M72E10 | M72 მსხვრევად-ფუგასური საბრძოლო ნაწილით და გაუმჯობესებული გამშვებით. |
| ტაქტიკურ-ტექნიკური მონაცემები | ||
|---|---|---|
| დასახელება | M72A2, M72A3 | M72A4, M72A5, M72A6, M72A7 |
| ალტერნატიული დასახელება | მსუბუქი ჯავშანსაწინააღმდეგო ყუმბარმტყორცნი | გაუმჯობესებული მსუბუქი ჯავშანსაწინააღმდეგო ყუმბარმტყორცნი |
| მწარმოებელი | აშშ | |
| წარმოებაშია | 1963 წლიდან საბაზო M72 | 1990 წლიდან |
| წონა | 2.3 კგ – M72A2 2.5 კგ – M72A3 | 3.6 კგ |
| გამშვები | ||
| სიგრძე (გახსნილი) | 881 მმ | 980 მმ |
| სიგრძე (დაკეცილი) | 630 მმ | 775 მმ |
| გამშვების დიამეტრი | 124 მმ | 124 მმ |
| სასროლი მექანიზმი | დარტყმითი | |
| წინა სამიზნე | ბადისებური, 25 მეტრიანი ნიშნულებით | მექანიკური |
| უკანა სამიზნე | მექანიკური, ტემპერატურაზე ავტომატური შესწორებით | მექანიკური, ტემპერატურაზე ავტომატური შესწორებით |
| ყუმბარა | ||
| კალიბრი | 66 მმ | |
| ჯავშანგამტანობა | M72A2, M72A3 – 250 – 300 მმ ……. M72A4 -350 მმ / M72A6/A7 – 150 მმ | |
| სიგრძე | 508 მმ | |
| მასა | 1 კგ | |
| საწყისი სიჩქარე | 144.8 მ/წმ | 200 მ/წმ |
| სროლის მინიმალური მანძილი (სწავლებისას) | 30 მეტრი | |
| სროლის მინიმალური მანძილი (ბრძოლისას) | 10 მეტრი | |
| სროლის მაქსიმალური მანძილი | 1,000 მ | 1,400 მ |
| მაქსიმალური სიმაღლე | ? | 950 მ |
| სროლის ეფექტური მანძილი | ||
| უძრავ სამიზნეზე | 200 მეტრი | 220 მეტრი |
| მოძრავ სამიზნეზე | 165 მეტრი | ? |
შვედეთი
Miniman
74 მილიმეტრიანი ერთჯერადი ყუმბარმტყორცნი Miniman შვედეთის არმიის შეირაღებაში 1968 წელს შევიდა, ოფიციალური დასახელებით
Pansarskott m/68. ყუმბარმტყორცნის მოქმედების პრინციპი ამერიკული M72 ის ანალოგიურია, თუმცა ნაცვლად ორი გასაშლელი მილისა Miniman მოთავსებულია ერთ მინაპლასტიკის გამშვებ-სატრანსპორტო კონტეინერში. დამიზნება ხდება დიოპტრული სამიზნე მოწყობილობით, გასროლისათვის გამშვებ მილზე ნაცვლად ღილაკისა დაყენებულია სასხლეტი მექანიზმი.
1986 წელს შვედეთის არმიაში Miniman ახალი AT-4 ით ჩაანაცვლეს.
| ტაქტიკურ-ტექნიკური მონაცემები | |
|---|---|
| დასახელება | Pansarskott m/68 Miniman |
| მწარმოებელი | შვედეთი – FFV Ordnance |
| წარმოებაშია | 1968 წლიდან |
| წონა | 2.9 კგ |
| სიგრძე | 0.9 მ |
| კალიბრი | 74 მმ |
| სასროლი მექანიზმი | დარტყმითი |
| ყუმბარის ტიპი | რეაქტიული/ კუმულაციური |
| საწყისი სიჩქარე | 160 მ/წმ |
| სროლის ეფექური მანძილი | 250 მ |
| ჯავშანგამტანობა | 270 – 340 მმ |
| კუმულაციური მუხტი | 330 გრამი Octol (ტროტილის და ოქტოგენის ნარევი) |
AT4
ერთჯერადი ყუმბარმტყორცნი AT4 შვედეთის არმიის შეიარაღებაში 1981 წელს შევიდა, ყუმბარმტყორცნი შვედურმა კომპანიამ SAAB Bofors Dynamics-მა შეიმუშავა, წარმოადგენდა მოძველებული Miniman- ის თანამედროვე გაგრძელებას და მის ჩასანაცვლებლად იყო განკუთვნილი.
1982 წელს ამერიკის შეერთებულ შტატებში ჩავარდა ახალი ყუმბარმტყორცნის, FGR-17 Viper ის პროექტი, რითაც ძველი M72 ების ჩანაცვლებას აპირებდნენ. 1983 წელს გამოცხადებულ კონკურსში ექვს ყუმბამრტყორცნს შორის შვედურმა AT4 მა გაიმარჯვა. 1987 წელს ყუმბარმტყორცნის ამერიკული მოდიფიკაცია ინდექსით M136 ამერიკის საზღვაო ქვეიითა კორპუსის და არმიის შეიარაღებაში შევიდა.
AT4 სტანდარტული სქემითაა აწყობილი, გამშვები მილი მინაპლასტიკისგანაა დამზადებული და დახურულია ჰერმეტულად. 84 მმ რეაქტიული ყუმბარის ძრავი მყარსაწვავიანია და გასროლამდე მთლიანად იწვება გამშვებში. საბაზისო დამიზნების მოწყობილობა მექანიკურია, ჩარჩოსებური ტიპის, გარდა ამისა გამშვებზე დაყენებულია სპეციალური რელსი ოპტიკური ხელსაწყოს დასამაგრებლად. ამერიკულ M136 ებზე გამოიყენება ღამის ხედვის ხელსაწყოები AN/PAQ-4C, AN/PEQ-2, და AN/PAS-13. სპეციალურად ქალაქის ბრძოლებისთვის შექმნილია მოდიფიკაცია AT4-CS, რომელსაც უკანა ნაწილში დამატებული აქვს გამოყოფილი აირების ჩამხშობი მოწყობილობა, ამიტომ მისი სროლა დახურული ოთახიდანაც არის შესაძლებელი. ყუმბარმტყორცნის მოდიფიკაცია AT4 CS AST კი ისვრის სპეციალურ ტანდემურ ბუნკერსაწინააღმდეგო ყუმბარას, რომელიც საფორტიფიკაციო ნაგებაზე მოხვედრისას მასში აღწევს და შიგნით ფეთქდება.
ძირითადი მოდიფიკაციები
| დასახელება | ყუმბარის ტიპი | საერთო მასა | საერთო სიგრძე | კალიბრი | ჯავშანგამტანობა | ყუმბარის საწყისი სიჩქარე | სროლის ეფექტური მანძილი |
| AT4 HEAT | კუმულაციური | 6,7 | 1.02 მმ | 84 მმ | 420 | 290 | 700 |
| AT4 CS HP | გაზრდილი ჯავშანგამტანობის კუმულაციური | 7,8 | 1.04 მ | 84 მმ | 500 – 600 მმ | 220 | |
| AT4 CS AST | ტანდემური ბუნკერსაწინააღმდეგო | 8,9 | 1,02 მმ | 84 მმ | 220 | ||
| AT8 | ბუნკერსაწინააღმდეგო | 7.3 | 1,02 მმ | 84 მმ | 200 მმ | 250 მ |



ისრაელი
SHIPON
ისრაელის წარმოების ერთჯერადი ტანკსაწინააღმდეგო ყუმბარმტყორცნი SHIPON ის შექმნა 1990 იანი წლების ბოლოს დაიწყო, საიარაღო კომპანიების IMI-ის და RAFAEL-ის მიერ. მისი პირველი წარდგენა 2003 წელს მოხდა და დღეისათვის შეიარაღებაში ძირითადად ისრაელის სპეცდანიშნულების ძალებს აქვთ. ყუმბარმტყორცნი აღჭურვილია დამიზნების მრავლფუნქციური ხელსაწყოთი, რომელიც მოიცავს მანძილმზომს, სროლის ტრაექტორიის მაჩნვენებელს და ტემპერატურის საზომს. ყუმბარმტყორცნის საერთო წონაა 9 კგ. კალიბრი 96 მმ.
არსებობს ორი მოდიფიკაცია:
ჯავშანსაწინააღმდეგო, ტანდემური კუმულაციური გასროლით, სროლის მანძილი 600 მეტრი. ჯავშანგამტანობა 800 მმ, დინამიური დაცვით აღჭურვილ ჯავშანზე.
ბუნკერსაწინააღმდეგო გასროლა, ტანდემური საბრძოლო ნაწილით, რომელშიც წინა მუხტი კუმულაციურია მეორე ძირითადი მუხტი კი მსხვრევად ფუგასური, ძირითადად განკუთვნილია მცირე ზომის საფორტიფიკაციო ნაგებობების და ოთახებში გამაგრებული მოწინააღმდეგის გასანადგურებლად.

ისრაელ-სინგაპური
MATADOR
90 მმ კალიბრის ერთჯერადი ტანკსაწინააღმდეგო ყუმბარმტყორცნი MATADOR (RGW-90) შექმნილია გერმანული ყუმბარმტყორცნის Armbrust ის ბაზაზე. მასზე მუშაობა 1990 წელს დაიწყეს, სინგაპურულმა სააგენტომ DSTA, ებრაულმა კომპანია Rafael Advanced Defense Systems და გერმანულმა Dynamit Nobel Defence-მა. დღეისათვის მატადორი შეიარაღებაში აქვთ ისრაელის, სინგაპურის, დიდი ბრიტანეთის, გერმანიის და სლოვენიის შეიარაღებულ ძალებს.
ყუმბარმტყორცნის გამშვები მინაპლასტიკისგანაა დამზადებული და დამიზნებისთვის მასზე მონტაჟდება სპეციალური ოპტიკური ხელსაწყო.
არსებობს ყუმბარმტყორცნის სამი ძირითადი მოდიფიკაცია, განსხვავებული საბრძოლო ნაწილით და დანიშნულებით.
MATADOR-MP – კუმულაციური, მრავალფუნქციური
MATADOR-WB – კედლის გასანგრევი
MATADOR-AS – ბუნკერსაწინააღმდეგო, ტანდემური მსხვრევად ფუგასური
ბუნკერსაწინააღმდეგო MATADOR-AS გამოიყენება შედარებით მცირედ გამაგრებული საფორტიფიკაციო ნაგებობების წინააღმდეგ, მოხვედრისას ხვრეტს მის კედელს და შიგ მყოფ პირად შემადგენლობას ნამსხვრევებით აზიანებს.
კედლის გასანგრევი MATADOR-WB გამოიყენება დასახლებულ პუნქტში ბრძოლისას და მისი საშუალებით კედელში სწრაფად შეიძლება გასასვლელის გაკეთება.
მრავალფუნქციური MATADOR-MP გამოიყენება როფორც შენობების და საფორტიფიკაციო ნაგებობების ასევე ჯავშანტექნიკის წინააღმდეგაც.
ყუმბარმტყორცნს უკანა ნაწილში აქვს გამონაბოლქვი გაზების ჩამხშობი მოწყობილობა, რაც მისი საშუალო ზომის ოთახიდან სროლის საშუალებას იძლევა. ყუმბარმტყორცნი ისრაელის ცახალის მიერ აქტიურად გამოიყენებოდა ოპერაციებში ,,ჩამოსხმული ტყვია,, რომელიც 2008-2009 წლების დეკემბერ-იანვარში ჩატარდა ღაზა სექტორში.
| დასახელება | MATADOR-AS | MATADOR-WB | MATADOR-MP |
| წონა | 10 | 13 | 11,3 |
| სიგრძე | 1 | 1 | 1 |
| გამშვების კალიბრი | 90 | 90 | 90 |
| ეფექტური სროლის მანძილი | 400 | 120 | 500 |
| მინიმალური სროლის მანძილი | 10 | 20 | 14 |
| გამშვების ტიპი | ერთჯერადი | ერთჯერადი | ერთჯერადი |
| სამიზნე მოწყობილობა | ოპტიკური | მანათობელი | მანათობელი ინტეგრირებული ლაზერულ მანძილმზოთან |
| დახურული შენობიდა სროლისას ოთახის მინიმუმი დასაშვები ფართობი | 15მ3 | 15მ3 | 15მ3 |
| ექსპლუატაციის დასაშვები ტემპერატურა | -40°C დან +63°C მდე | -40°C დან +63°C მდე | -40°C დან +63°C მდე |
MATADOR–ის მოდიფიკაციები

MATADOR-ის სამი სახის ყუმბარის მოქმედების შედეგი

ებრაელი ჯარისკაცები MATADOR ებით, ოპერაცია ,,ჩამოსხმული ტყვია,,


ბრაზილია
ALAC
ბრაზილიური 84 მმ მსუბუქი ერთჯერადი ტანკსაწინააღმდეგო ყუმბარმტყორცნი ALAC. შექმნილია შვედური AT-4 ის ბაზაზე, თუმცა მისგან განსხვავებით საგრძნობლად აქვს შემცირებული სროლის მანძილი და ჯავშანგამტანობა. ყუმბარმტყორცნის გამშვები სხვა ნიმუშების მსგავსად მინაპლასტიკისგანაა დამზადებული, დამიზნებისათვის გამოიყენება მექანიკური სამიზნეები. ყუმბარმტყორცნი შეიარაღებაში აქვს ბრაზილიის არმიას.

| ტაქტიკურ-ტექნიკური მონაცემები | |
|---|---|
| დასახელება | ALAC (Arma Leve Anticarro) |
| მწარმოებელი | ბრაზილია (IMBEL) |
| წონა | 7.7 კგ |
| სიგრძე | 1.020 მეტრი |
| კალიბრი | 84 მმ |
| ყუმბარის ტიპი | რეაქტიული/ კუმულაციური |
| საწყისი სიჩქარე | 240 მ/წმ |
| სროლის ეფექური მანძილი | 300 მ |
| ჯავშანგამტანობა | 250–300 მმ |
| ყუმბარის მასა | 2.35 კგ |
ესპანეთი
C90-CR (M3)
ესპანური 90 მმ კალიბრის ყუმბარმტყორცნი C90-CR შეიმუშავა ესპანურმა კომპანიამ Instalaza SA. ესპანეთის არმიის შეიარაღებაში შევიდა 1987 წელს.
ყუმბარმტყორცნი კლასიკური სქემითაა დამზადებული, შედგება გამშვებილი მილისგან, სამიზნე მოწყობილობისგან და ყუმბარისგან.
სამიზნე მოწყობილობა ძირითადად ორი სახისაა, ჩვეულებრივი ოპტიკური დღის ხედვის 2 ჯერადი გადიდების და ღამის ხედვის სამიზნე VN-38c.
დღემდე გამოშვებულია ყუმბარმტყორცნის რამდენიმე მოდიფიკაცია, სხვადასხვა დანიშნულებით და ტექნიკური მონაცმებით.
ყუმბარმტყორცნი დღესათვის შეიარაღებაში აქვს, ესპანეთს, იტალიას, ინდოეთს, ინდონეზიას, მალაიზიას, ეკვადორს, კოლუმბიას და ესტონეთს.
მოდიფიკაციები
C-90-CR (M3) – ტანკსაწინააღმდეგო, კუმულაციური ყუმბარით
C-90-CR-RB (M3) – ტანკსაწინააღმდეგო, გაუმჯობესებული კუმულაციური ყუმბარით
C-90-CR-AM (M3) – ბუნკერსაწინააღმდეგო, კუმულაციურ-მსხვრევადი ყუმბარით.
C-90-CR-FIM (M3) – საკვამლე-ცეცხლგამჩენი ყუმბარა. წითელი ფოსფორით
C-90-CR-BK (M3) – ბუნკერსაწინააღმდეგო. ტანდემური კუმულაციურ-მსხვრევადი ყუმბარით.
C-90-CR-IN (M3) – სასწავლო მოდიფიკაცია
| დასახელება | C90-CR(M3) | C90-CR RB(M3) | C90-CR AM(M3) | C90-CR FIM(M3) | C90-CR BK(M3) |
|---|---|---|---|---|---|
| დანიშნულება | ტანკსაწინააღმდეგო | ტანკსაწინააღმდეგო | ბუნკერსაწინააღმდეგო ქვეითსაწინააღმდეგო | საკვამლე ცეცხლგამჩენი | ბუნკერ საწინააღმდეგო |
| კალიბრი | 90 მმ | 90 მმ | 90 მმ | 90 მმ | 90 მმ |
| სიგრძე სატრანსპორტო/ საბრძოლო | 983 / 943 მმ | 983 / 943 მმ | 983 / 943 მმ | 983 / 943 მმ | 983 / 943 მმ |
| მასა სატრანსპორტო/ საბრძოლო | 5,0 / 4,7 კგ | 5,0 / 4,7 კგ | 5,0 / 4,7 კგ | 5,6 / 5,3 კგ | 5,4 / 5,1 კგ |
| ჯავშანგამტანობა ფოლადი | 400 | 480 | 220 | —– | 70 |
| ჯავშანგამტანობა რკინაბეტონი | 1,0 მეტრი | 1,2 მეტრი | 0,65 მეტრი | —– | 300 მმ |
| მსხვრევადი ფრაგმენტები | 1000 | ||||
| დაზიანების რადიუსი | 21 მეტრი | ||||
| სროლის ეფექტური მანძილი | 450 მეტრი | 450 მეტრი | 200 – 800 მეტრი | 200 – 750 მეტრი | 400 მეტრი |



საფრანგეთი
SARPAC
საფრანგეთის არმიის შეიარაღებაში პირველი ერთჯერადი ყუმბარმტყორცნი იყო SARPAC, რომელიც კომპანია Hotchkiss-Brandt-მა 1970 წელს შეიმუშავა.
ყუმბარმტყორცნი თავიდანვე ჩაფიქრებული იყო როგორც ჯავშანსაწინააღმდეგო, ასევე ბუნკერსაწინააღმდეგო საშუალებად. SARPAC აწყობილია როგორც ჩ ერთჯერადი ყუმბარმტყორცნი, თუმცა მისი გამშვებიდან შესაძლებელია მაქსიმუმ 30 გასროლის გაკეთება. გასროლილას ყუმბარმტყორცნში იდება ერთჯერად ჰერმეტულ ცილინდრულ პაკეტში მოთავსებული გასროლა.
ყუმბარმტყორცნი შედგება ტელესკოპური გამშვებისგან, მექანიკური სამიზნე მოწყობილობისგან და სასხლეტი მექანიზმისგან.
სამიზნე მოწყობილობა ორიგინალური ტიპისაა და პარალელეპიპედის ფორმა აქვს, მის წინა ნაწილში დატანებულია სპეციალური ბადე, რაც მოძრავ სამიზნეებზე სროლის საშუალებას იძლევა. ყუმბარმტყორცნიდან შესაძლებელია კუმულაციური, ფუგასური, მანათობელი და ცეცხლგამჩენი ყუმბარების სროლა. საფრანგეთის გარდა SARPAC შეიარაღებაში აქვთ ფინეთს და მალაიზიას.


| ტაქტიკურ-ტექნიკური მონაცემები | |
|---|---|
| დასახელება | SARPAC |
| მწარმოებელი | საფრანგეთი – Hotchkiss-Brandt |
| მასა | 2.97 კგ |
| სიგრძე სატრანსპორტო / საბრძოლო | 765 / 1017 მმ |
| კალიბრი | 68 მმ |
| ყუმბარის სახეობა | კუმულაციური/ფუგასური/ მანათობელი/ ცეცხლგამჩენი |
| საწყისი სიჩქარე | 92 – 150 მ/წმ |
| სროლის მაქსიმალური მანძილი | 700 – 800 მ |
| სროლის ეფექური მანძილი | 150 – 200 მ |
APILAS


ფრანგული 112 მმ კალიბრის ერთჯერადი ტანკსაწინააღმდეგო ყუმბარმტყორცნი APILAS (Armor Piercing Infantry Light Arm Syste) შექმნილია კომპანია GIAT Industries-ს მიერ. საფრანგეთის არმიის შეიარაღებაში შევიდა 1983 წელს. ყუმბარმტყორცნი გათვლილია მძიმე ტანკების წინააღმდეგ საბრძოლველად და დღეისათვის მსოფლიოში ერთ-ერთ ყველაზე ძლიერ ერთჯერად ტანკსაწინააღმდეგო ყუმბარმტყორცნად ითვლება.
ყუმბარმტყორცნი APILAS-ის შემადგენელი ნაწილებია: არმირებული მინაპლასტიკის სატრანსპორტო-გამშვები კონტეინერი, ოპტიკური სამიზნე მოწყობილობა. დამრტმელ-გამშვები მექანიზმი, სახელური, მსროლელის სახელის ცეცხლისგაგან დამცავი ფარი, აქტიურ რეაქტიული კუმულაციური გასროლა.
ოპტიკური სამიზნე 4 ჯერადი გადიდებისაა და გასროლის შემდეგ იხსნება. დამრტყმელ-გამშვები მექანიზმი ელექტრონულია და მუშაობს სპეციალური ელემენტის საშუალებით, მექანიზმი გასროლისას ააქტიურებს ყუმბარის სასტარტო მუხტს. გასროლის შემდეგ ყუმბარას ეხსნება 8 ფრთიანი სტაბილიზატორი, 10 მეტრის გაფრენის შემდეგ კი ირთვება რეაქტიული ძრავი. 25 მეტრის გაფრენის შემდეგ კი ირთვება ყუმბარის პიზოელემენტიანი ამფეთქი. კუმულაციური მუხტსი 1,5 კგ ს იწონის. ყუმბარა კი 4,3 კგს. ყუმბარის მაქსიმალური ჯავშანგამტანობა 80° კუთხით მოხვედრისას არის 760 მმ. ყუმბარის ფრენის დრო 330 მეტრზე – 1,2 წმ, 500 მეტრზე – 1,9 წმ.
APILAS შეიარაღებაში აქვთ საფრანგეთს, ფინეთს, იორდანიას, იტალიას, ბელგიას, ჩილეს, კოლუმბიას, სამხრეთ კორეას, საუდის არაბეთს, ტაივანს, კვიპროსს და საბერძნეთს მსოფლიო საიარაღო ბაზარზე დღეისათვის მისი ფასი 2000 დოლარია.

| ტაქტიკურ-ტექნიკური მონაცემები | |
|---|---|
| დასახელება | APILAS |
| მწარმოებელი | საფრანგეთი GIAT Industries |
| მასა საბრძოლო მდგომარეობაში | 9 კგ |
| გასროლის მასა | 4,3 კგ |
| გასროლის კალიბრი | 108 მმ |
| ყუმბარმტყორცნის კალიბრი | 112 მმ |
| ყუმბარმტყორცნის სიგრძე | 1290 მმ |
| გასროლის სიგრძე | 925 მმ |
| ყუმბარის სახეობა | კუმულაციური/აქტიურ-რეაქტიული |
| საწყისი სიჩქარე | 293 მ/წმ |
| სროლის ეფექური მანძილი | 330 მეტრი |
| ჯავშანგამტანობა | 700 მმ ჰომოგენური ფოლადის ჯავშანი |
Wasp 58
ფრანგული 58 მმ კალიბრის ერთჯერადი ტანკსაწინააღმდეგო მსუბუქი ყუმბარმტყორცნი Wasp 58 შეიქმნა 89 იანი წლების ბოლოს, კომპანია Luchaire SA-ის მიერ. კონსტრუქტორების მიზანი იყო შეექმნათ მსუბუქი ყუმბარმტყორცნი, რომელიც ჩაანაცვლებდა საშაშხანი ყუმბარებს, მარტივი გამოსაყენებელი იქნებოდა ერთი ჯარისკაცისათვის და არ დაჭირდებოდა დამხმარე პერსონალი. ყუმბარმტყორცნი განკუთვნილია ტანკების და მსუბუქად შეჯავშნული სამიზნეების დასაზიანებლად მაქსიმალურ 400 მეტრზე. ყუმბარმტყორცნი სატრანსპორტო-გამშვები კონტეინერი მინაპლასტიკისგანაა დამზადებული და ქარხანაშივე ილუქება ჰერმეტულად. გასროლა შექმნილია მოძველებული საშაშხანე ყუმბარის AC-58 ის ბაზაზე, შეუძლია გაიტანოს 250 მმ-მდე ჰომოგენული ჯავშანი და 400 მმ-მდე ხისგან და მიწისგან ნაგები საფორტიფიკაციო ნაგებობა (ბლინდაჟი). სულ გამოშვებულია 450 000 მდე ამ ტიპის ყუმბარმტყორცნი. დღეისათვის შეიარაღებაში აქვთ საფრანგეთის სპეცდანიშნულების ნაწილებს, როგორც მსუბუქი, შედარებით სუსტი შესაძლებლობების ინდივიდუალური ჯავშანსაწინააღმდეგო იარაღი. ასევე მისი ლიცენზირებულ ვარიანტს აწყობდა საბერძნეთიც საკუთარი შეიარაღებული ძალებისთვის.

| ტაქტიკურ-ტექნიკური მონაცემები | |
|---|---|
| დასახელება | Wasp 58 |
| მწარმოებელი | საფრანგეთი – Luchaire SA |
| მასა | 3 კგ |
| ყუმბარის მასა | 550 გრ |
| გამშვების კონტეინერის მასა | 615 გრ |
| სიგრძე | 800 მმ |
| კალიბრი | 58 მმ |
| ყუმბარის სახეობა | კუმულაციური |
| ჯავშანგამტანობა ჯავშანი / ბლინდაჟი | 250 / 400 |
| საწყისი სიჩქარე | 250 მ/წმ |
| სროლის ეფექური მანძილი | 300 მ |
დიდი ბრიტანეთი
LAW-80
94 მმ კალიბრის ინგლისური ერთჯერადი ტანკსაწინააღმდეგო ყუმბარმტყორცნი LAW 80 (Light Anti-armour Weapon 80) შექმნილია კომპანია Hunting Engineering-ის მიერ. ყუმბარმტყორცნზე მუშაობა დაიწყო 1977 წელს, 1980 по 1982 წლებში, საპოლიგონი გამოცდებს 1980 დან 1982 წლამდე გადიოდა, 1983 წელს კი LAW 80 დიდი ბრიტანეთის არმიის შეიარაღებაში შევიდა.
ყუმბარმტყორცნი სხვა ანალოგების მსგავსად მინაპლასტიკის კონტეინერისგან, სამიზნე მოწყობილობისგან, სასხლეტი მექანიზმისგან, სპეციალური გამმიზნავი მოწყობილობისგან და რეაქტიული ყუმბარისგან შედგება.
გამშვები კონტეინერი ტელესკოპურია, შიდა ნაწილი რომელშიც ყუმბარაა მოთავსებული 500 მმ სიგრძისაა. სატრანსპორტო მდგომრეობაში გამშვები ორივე მხრიდან დახურულია ჰერმეტული ხუფით.
92 მმ კალიბრის კუმულაციური ყუმბარა, შექმნილია კომპანია Royal Ordnance-ს მიერ და განკუთვნილია როგორც ჯავშანტექნიკის ასევე გამაგრებული ხანგრძლივი საცეცხლე წერტილების გასანადგურებლად. აქვს პიზოელექტრონული ამფეთქი.
სამიზნე მოწყობილობა სამი სახისაა, ოპტიკური, მექანიკური და Kite-ის ტიპის ღამის ხედვის სამიზნე, 4-ჯერადი გადიდებით, ხედვის მანძილი 400 მეტრი.
სპეციალური გამმიზნავი მოწყობილობა წარმოადგენს კორპუში ჩასმულ მცირე ზომის შაშხანას, 5 ცალი 9 x 51 მმ კალიბრის ტრასირებადი მანათობელი ვაზნით, მოწყობილობა გამოიყენება გასროლამდე სამიზნეში შესწორების გასაკეთებლად.
LAW 80-ებს ბრიტანეთის შეიარღებული ძალები იყენებდა ფოლკლენდის ომში.
LAW 80 საბრძოლო და სატრანსპორტო მდგომარეობაში

LAW 80 ის შემადგენელი დეტალები

| ტაქტიკურ-ტექნიკური მონაცემები | |
|---|---|
| დასახელება | LAW-80 |
| მწარმოებელი | დიდი ბრიტანეთი – Hunting Engineering |
| მასა | 10 კგ |
| ყუმბარის მასა | 4.6 კგ |
| გამშვების კონტეინერის მასა | 9 კგ |
| სიგრძე: გახსნილი / დაკეცილი | 1.5 / 1 მეტრი |
| კალიბრი | 94 მმ |
| ყუმბარის სახეობა | კუმულაციური |
| ჯავშანგამტანობა | 600 მმ |
| საწყისი სიჩქარე | 330 მ/წმ |
| სროლის ეფექური მანძილი | 500 მეტრი |
| ექსპლუატაციის დასაშვები ტემპერატურა | -46 °C დან +65 °C მდე |
| შენახვის ვადა | 10 წელი |
გერმანია
Armbrust
გერმანული ერთჯერადი ტანკსაწინააღმდეგო ყუმბარმტყორცნი Armbrust კომპანია Messerschmitt-Bolkow-Blohm-მა 1970-იან წლებში შეიმუშავა დასავლეთ გერმანიაში. ყუმბარტმყორცნი განკუთვნილია ჯავშანტექნიკის და ცოცხალი ძალის გასანადგურებლად. მისი გამოყენება შესაძლებელია ქალაქში ურბანული ტიპის ბრძოლებისას, ოთახიდან სროლისას უკანა გამონაბოლქვის შესამცირებლად ყუმბარმტყორცნის გამშვებში, გამომგდები მუხტის უკან ჩადებულია სპეციალური ჩამხშობი მასა, რომელიც სროლისას უკანა სახიფათო ზონას 1 მეტრამდე ამცირებს. გამშვები კონტეინერი აღჭურვილია სარკისებური სამიზნე მოწყობილობით და სახელურით. ღამით სროლისათვის გამშვებზე მაგრდება ღამის ხედვის მოწყობილობა და ლაზერული მარკერი.
ყუმბარა ოთხი სახისაა კუმულაციური და მსხვრევადი, აღჭურვილია პიზელექტრონული ამფეთქით და სტაბილიტაზორით.
საბრძოლო ნაწილის მიხედვით არსებობს ყუმბარმტყორცნის 4 მოდიფიკაცია:
Armbrust AT – კუმულაციური ტანკსაწინააღმდეგო
Armbrust АР – მსხვრევადი ქვეითსაწინააღმდეგო, დაზიანების რადიუსი 14 მეტრი
Armbrust UB – სასწავლო ვარიანტი
Armbrust SC – პრაქტიკული ვარიანტი, სასწავლო სროლებისთვის.

დღესათვის ყუმბარმტყორცნის წარმოება გერმანიაში შეწყვეტილია, არსებული მარაგი კი დაკონსერვებული. Armbrust-ის ლიცენზირებული ვარიანტები იწყობოდა სინგაპურსა და ბელგიაში. ყუმბარმტყორცნი გამოიყენებოდა რამდენიმე სხვადასხვა ომში, მათ შორის იუგოსლავიის და კამბოჯა-ვიეტნამის ომებში. დღეისათვის შეიარაღებაში აქვთ: ინდონეზიას, სლოვენიას, ჩილეს, ბრუნეის და კამბოჯას.
Armbrust-ში ყუმბარის და გამომგდები მუხტის განლაგების სქემა


პრაქტიკული მოდიფიკაცია Armbrust SC

| ტაქტიკურ-ტექნიკური მონაცემები | |
|---|---|
| დასახელება | Armbrust |
| მწარმოებელი | გერმანია – Messerschmitt-Bolkow-Blohm |
| მასა | 6.3 კგ |
| ყუმბარის მასა | 1 კგ |
| გამშვების დიამეტრი | 75 მმ |
| სიგრძე: გახსნილი / დაკეცილი | 850 მმ |
| ყუმბარის კალიბრი | 67 მმ |
| ყუმბარის სახეობა | კუმულაციური / მსხვრევადი |
| ჯავშანგამტანობა | 300 მმ |
| საწყისი სიჩქარე | 220 მ/წმ |
| სროლის ეფექური მანძილი | 300 მეტრი |
| სროლის მაქსიმალური მანძილი | 1500 მეტრი |
Panzerfaust 3
ერთჯერადი 60 მმ-იანი ზეკალიბრული ყუმბარმტყორცნი Panzerfaust 3 შექმნილია კომპანია Dynamit Nobel AG-ს მიერ. მასზე მუშაობა 1978 წელს დაიწყო დასავლეთ გერმანიაში, ბუნდესვერის შეიარაღებაში კი ათი წლის შემდეგ 1987 წელს შევიდა. მასიური წარმოება 1990 წლიდან დაიწყო.
ყუმბარმტყორცნი განკუთვნილია ტანკების, მსუბუქი ჯავშანტექნიკის და გამაგრებული ხანგრძლივი საცეცხლე წერტილების გასანადგურებლად.
ყუმბარმტყორცნის შემადგენელი ნაწილებია: გამშვები მოწყობილობა, ერთჯერადი გამშვები კონტეინერი ყუმბარით.
გამშვები მოწყობილობა უნიფიცირებულია, გასროლის შემდეგ იხსნება და მაგრდება სხვა გამშვებ კონტეინერზე. ხელსაწყოზე დაყენებულია მანძილმზომი ბადით აღჭურვილი ოპტიკური სამიზნე. T600 და IT600 მოდიფიკაციებზე გამოიყენება ახალი კომპიუტერიზირებული მოდული Dynarange, რომელზეც ასევე ყენდება ღამის ხედვის სამიზნე Simrad KN205F და ლაზერული მანძილმზომი Simrad IS2000. მოდული იწონის 2.3 კგ-ს.

გამშვები მოწყობილობები: მარცხნივ სტანდარტული,
მარჯვნივ კომპიუტერიზირებული Dynarange
სატრანსპორტო-გამშვები კონტეინერი ტრადიციულად მინაპლასტიკისგანაა დამზადებული, მისი შიდა დიამეტრი 60 მმ-ია. გასროლა დინამორეაქტიულია და უკან დამატებული აქვს გამონაბოლქვის ჩამხშობი მასა, რაც დახურული შენობიდან სროლის საშუალებას იძლევა.
არსებობს Panzerfaust 3 ის ოთხი მოდიფიკაცია, გაუმჯობესებული მონაცემებით და შეცვლილი დანიშნულებით.
Panzerfaust 3 – საბაზო ვარიანტი. ტანკსაწინააღმდეგო კუმულაციური გასროლით
DM-12 და DM12A1.
Panzerfaust 3-T600 – მოდიფიცირებული ვარიანტი. გაზრდილი ჯავშანგამტანობის ტანკსაწინააღმდეგო ტანდემური კუმულაციური გასროლით DM-21 და დამიზნების ახალი კომპიუტერიზირებული ხელსაწყოთი Dynarange.
Panzerfaust 3-IT600 – მოდიფიცირებული ვარიანტი. გაზრდილი ჯავშანგამტანობის ტანკსაწინააღმდეგო ორრეჟიმიანი ტანდემური კუმულაციური გასროლით და დამიზნების ახალი კომპიუტერიზირებული ხელსაწყოთი Dynarange.
Bunkerfaust 3 – ბუნკერსაწინააღმდეგო ფუგასური გასროლით DM-32.
ყუმბარმტყორცნი დღესათვის შეიარაღებაში აქვთ: გერმანიას, ავსტრიას, იტალიას, იაპონიას, ჰოლანდიას, სამხრეთ კორეას და შვეიცარიას.

| დასახელება | Panzerfaust 3 | Panzerfaust 3-T600 | Panzerfaust 3-IT600 | Bunkerfaust 3 |
|---|---|---|---|---|
| დანიშნულება | ტანკსაწინააღმდეგო | ტანკსაწინააღმდეგო | ტანკსაწინააღმდეგო | ბუნკერსაწინააღმდეგო |
| კალიბრი გამშვები / ყუმბარა | 60 / 110 მმ | 60 / 110 მმ | 60 / 110 მმ | 60 / 110 მმ |
| სიგრძე | 1350 მმ | 1400 მმ | 1400 მმ | 1270 მმ |
| მასა | 12,9 კგ | 13,3 კგ | 15,1 კგ | 13,3 კგ |
| ჯავშანგამტანობა | 400 მმ | 700 მმ-მდე დინამიური დაცვით | 900 მმ-მდე დინამიური დაცვით | 17 მმ ჯავშანი 360 მმ აგურის კედელი |
| სროლის ეფექტური მანძილი მოძრავ / უძრავ სამიზნეზე | 300 / 400 მეტრი | 300 / 400 მეტრი 600 მეტრი Dynarange-ის ტიპის სამიზნით. | 300 / 400 მეტრი 600 მეტრი Dynarange-ის ტიპის სამიზნით. | 400 მეტრი |
| ყუმბარის საწყისი სიჩქარე | 160 მ/წმ | 150 მ/წმ | 150 მ/წმ | 149 მ/წმ |
ჩეხეთი
РПГ-75
68 მმ კალიბრის ერთჯერადი ტანკსაწინააღმდეგო ყუმბარმტყორცნი RPG-75 ჩეხოსლოვაკიის არმიის შეაირაღებაში 1975 წელს შევიდა. დღეისათვის კი ყუმბარმტყორცნს აწარმოებს კომპანია МОЕХ.
ყუმბარმტყორცნი შედგება ტელესკოპურად დასაკეცი ორ ნაწილიანი გამშვებისგან, მასზე დამაგრებული მექანიკური სამიზნე მოწყობილობისგან, დამრტყმელი მექანიზმისგან და დურალუმინის კონტეინერში მოთავსებული კუმულაციური გასროლისგან. გასროლას აქვს არატრადიციული ფორმა, არ აქვს სტაბილიზატორი ფრთები და აღჭურვილია თვითლიკვიდატორით.
გასროლის წინ ყუმბარმტყორცნი იხსნება, რა დროსაც სპეციალური ბაგირის დაჭიმვით ხდება სასხლეტი მექანიზმის შეყენება. გასროლისას გამომგდები მუხტის დაწვა ხდება ყუმბარმტყორცნშივე და ყუმბარა კინეტიკური ენერგიის ხარჯზე გაიტყორცნება. ყუმბარმტყორცნის უკანა ნაწილში დაკრულია სროლის ინსტრუქცია.
არსებობს ყუმბარმტყორცნის რამდენიმე მოდიფიკაცია:
RPG-Nh-75 – ტანკსაწინააღმდეგო კუმულაციური ყუმბარით PrNh.
RPG-75-TB – თერმობარული ყუმბარით, განკუთვნილია საცეცხლე წერტილების და შენობების გასანადგურებლად.
RPG-Cv-75 – სასწავლო-სავარჯიშო მოდიფიკაცია,პირადი შემადგენლობის მომზადებისთვის.
RPG-Sk-75 – სასწავლო-სასკოლო მოდიფიკაცია.
RPG-75 სატრანსპორტო და საბრძოლო მდგომარეობაში

კუმულაციური ყუმბარა PrNh და მისი გამომგდები მუხტი ჭრილში

თერმობარული RPG-75-TB

ყუმბარმტყორცი RPG-75 საბრძოლო მდგომარეობში, ჭრილი

| ტაქტიკურ-ტექნიკური მონაცემები | |
|---|---|
| დასახელება | РПГ-75 |
| მწარმოებელი | ჩეხეთი – МОЕХ |
| კალიბრი | 68 მმ |
| მასა | 3,2 კგ |
| ყუმბარმტორცნის სიგრძე გახსნილი / დაკეცილი | 890 / 630 მმ |
| ყუმბარის საწყისი სიჩქარე | 189 მ / წმ |
| ყუმბარის კალიბრი | 67 მმ |
| ყუმბარის სახეობა | კუმულაციური |
| ჯავშანგამტანობა | 300 მმ |
| სროლის მაქსიმალური მანძილი | 300 მეტრი |
| თვითლიკვიდატორის მოქმედების დრო | 3-6 წამი |
ჩინეთი
PF-89
ჩინური 80 მმ კალიბრის ერთჯერადი ყუმბარმტყორცნი PF-89 იწარმოება კომპანია Norinco-ს მიერ. იგი განკუთვნილია ტანკების, მსუბუქი ჯავშანმანქანების და ხანგრძლივი საცეცხლე წერტილების გასანადგურებლად.
ყუმბარმტყორცნი სტანდარტული სქემისაა და შედგება მინაპლასტიკის სატრანსპორტო-გამშვები კონტეინერისგან, მასში მოთავსებული რეაქტიული ყუმბარისგან, გამშვებ-სასხლეტი მექანიზმისგან და დამიზნების ოპტიკური მოწყობილობისგან.
სატრანსპორტო მდგომარეობაში ყუმბარმტყორცნის გამშვები ორივე მხრიდან დალუქულია ჰერმეტული ხუფებით. ყუმბარმტორცნის ზედა ნაწილზე დაყენებულია სპეციალური სატრანსპორტო სახელური.
რეაქტიული ყუმბარა 80 მმ კალიბრისაა, აქვს კუმულაციური საბრძოლო მუხტი და პიზოელექტრონული ამფეთქი. გაშვება ხდება სასტარტო დენთის მუხტით.
არსებობს ყუმბარმყორცნის 3 ძირითადი მოდიფიკაცია, განსხვავებული საბრძოლო ნაწილით და დანიშნულებით.
PF-89 – სტანდარტული კუმულაციური მუხტით
PF-89A – ბუნკერსაწინააღმდეგო კუმულაციურ-ფუგასური მუხტით
PF-89A2 – ბუნკერსაწინააღმდეგო გაუმჯობესებული კუმულაციურ-ფუგასური მუხტით
PF-89B – ტანდემური კუმულაციური მუხტით
……………………..

PF-89 – სტანდარტული კუმულაციური მუხტით



| სტანდარტული PF-89, ტაქტიკურ-ტექნიკური მონაცემები | |
|---|---|
| დასახელება | PF-89 |
| მწარმოებელი | ჩინეთი- Norinco |
| კალიბრი | 80 მმ |
| ყუმბარმტყორცნის მასა | 3,7 კგ (PF89A – 4.2 კგ, PF89B – 4.7 კგ,) |
| ყუმბარის მასა | 1,84 კგ |
| ყუმბარმტორცნის სიგრძე | 900 მმ |
| ყუმბარის საწყისი სიჩქარე | 147 მ/წმ |
| ყუმბარის სახეობა | კუმულაციური |
| ჯავშანგამტანობა | |
| 65º კუთხით მოხვედრისას | 180 მმ |
| 90º კუთხით მოხვედრისას | 630 მმ |
| სროლის სამიზნე მანძილი | 200 |
DZJ-08
ჩინური 80 მმ კალიბრის ბუნკერსაწინააღმდეგო ყუმბარმტყორცნი DZJ-08 იწარმოება კომპანია Norinco-ს მიერ. ის ჩინეთის სახალხო არმიამ შეიარაღებაში სულ რამდენიმე წლის წინ მიიღო. ყუმბარმტყორცნი განკუთვნილია ხანგრძლივი საცეცხლე წერტილების, შენობაში მყოფი მოწინააღმდეგის და მსუბუქად დაჯავშნული ჯავშანტექნიკის გასანადგურებლად.
მინაპლასტიკის გამშვები კონტეინერი ერთჯერადია და სტანდარტულად შედგება: ოპტიკური სამიზნე მოწყობილობისგან, გამშვებ-სასხლეტი მექანიზმისგან და ტანდემურქობინიანი ყუმბარისგან. ყუმბარის წინა ნაწილში მოთავსებულია მცირე ზომის კუმულაციური, უკან კი მსხვრევად ფუგასური მუხტი. კუმულაციური მუხტით ხდება სამიზნის გახვრეტა, რის შემდეგაც მის შიდა სივრცეში აღწევს მთავარი მუხტის დეტონაციისას წარმოქმნილი ნამსხვრევები. ყუმბარის უკანა ნაწილში მოთავსებულია დენთის მუხტი და ჩამხშობი უკუმასა, რომელიც გასროლისას წარმოქმნილ ცეცხლს და წნევას თითწმის მთლიანად ყუმბარისკენ მიმართავს. ყუმბარის გამშვებიდან გასვლის შემდეგ ჩამხშობი უკუმასა უკანა მხრიდან ვარდება და ყუმბარმტყორცნის უკან გამონაბოლქვს მინიმუმამდე ამცირებს


| ტაქტიკურ-ტექნიკური მონაცემები | |
|---|---|
| დასახელება | DZJ-08 |
| მწარმოებელი | ჩინეთი- Norinco |
| კალიბრი | 80 მმ |
| ყუმბარმტყორცნის მასა | 7,5 კგ |
| ყუმბარის მასა | 1,65 კგ |
| ყუმბარმტორცნის სიგრძე | 971 მმ |
| ყუმბარის სიგრძე | 428 მმ |
| ყუმბარის საწყისი სიჩქარე | 72 მ/წმ |
| ყუმბარის სახეობა | კუმულაციურ-მსხვრევადი |
| ჯავშანგამტანობა | |
| 65º კუთხით მოხვედრისას | 25 მმ მმ, |
| ჯავშანში გაკეთებული ხვრელის დიამეტრი | 500 მმ |
| სროლის სამიზნე მანძილი | 300 მეტრი |
საბჭოთა კავშირი – რუსეთი
მსოფლიოში წარმოებულ ერთჯერად ტანკსაწინააღმდეგო ყუმბარმტყორცნებს შორის ყველაზე დიდი რაოდენობით და მრავალფეროვნებით საბჭოთა და რუსული წარმოების ყუმბარმტყორცნებია წარმოდგენილი. 1938 წელს დაარსებულმა სახელმწიფო სამეცნიერო-საწარმოო გართიანება Базальт-მა და ტულის საკონსტრუქტორო ხელსაწყოთმშენებელმა ბიურომ წლების განმავლობაში ათობით სხვადასხვა დანიშნულებისა და ტიპის ერთჯერადი ტანკსაწინააღმდეგო ყუმბარმტყორცნი თუ რეაქტიული ცეცხლმტყორცნი დააპროექტა და წარმოებაში ჩაუშვა, რომლებიც მათ დასავლურ და სხვა ანალოგებთან შედარებით უფრო დაბალი ღირებულებით, კონსტრუქციის სიმარტივით და როგორც პრაქტიკამ აჩვენა მაღალი საიმედოობითაც გამოირჩევიან.
მათ შორისაა:
ტანკსაწინააღმდეგო კუმულაციური ყუმბარმტყორცნები – РПГ-18, РПГ-22, РПГ-26, РПГ-27, РПГ-28 და РПГ-30
რეაქტიული თერმობარული საშტურმე ყუმბარმტყორცნები – РШГ-1 და РШГ-2
რეაქტიული მრავალფუნქციური ყუმბარმტყორცნი – РМГ
რეაქტიული ცეცხლმტყორცნები – РПО-А Шмель, ПДМ-А Шмель-М და მცირე ზომის რეაქტიული ცეცხლმტყორცნი МРО-А
………………………………………………………
РПГ-18 Муха
64 მმ კალიბრის ერთჯერადი ტანკსაწინააღმდეგო ყუმბარმტყორცნი РПГ-18 Муха შექმნილია ტულის საკონსტრუქტორო ბიურო ТКБ-076-ში. საბჭოთა არმიის შეიარაღებაში კი 1972 წელს შევიდა, ინდექსით 6Г12.
РПГ-18 პირველი საბჭოთა წარმოების ერთჯერადი ყუმბარმტყორცნია, მისი შექმნა დააჩქარა ამერიკის არმიის შეიარაღებაში ერთჯერადი M-72 ის გამოჩენამ, რომელსაც ამერიკელი სამხედროები აქტიურად იყენებდნენ ვიეტნამში, საიდანაც გარკვეული რაოდენობის ნაალაფარი M-72 ები საბჭოთა კავშირშიც მოხვდა. შედეგად РПГ-18 ის შექმნისას მისმა კონსტრუქტორებმა ამერიკული ყუმბარმტყორცნიდან ბევრი ტექნიკური თავისებურება გადაიღეს. ზოგი დეტალი კი ფაქტიურად პირდაპირ დააკოპირეს.

РПГ-18 Муха საბრძოლო და სალაშქრო მდგომარეობაში (ჭრილი)
РПГ-18 შედგება ტელესკოპურად დასაკეცი გამშვებ-სატრანსპორტო კონტეინერისგან, სამიზნე მოწყობილობისგან, დამრტყმელ-სასხლეტი მექანიზმისგან და კუმულაციური ყუმბარისგან.
გამშვები კონტეინერი გარე მინაპლასტიკის და შიდა ალუმინის მილისგან შედგება, რომელშიც კუმულაციური ყუმბარა ПГ-18 და სასტარტო დენთის მუხტია მოთავსებული. გარე მილი დამზადებულია Т13 მარკის მინაპლასტიკის მასალისგან და დაფარულია ЭП-5122 მარკის ცეცხლგამძლე ლაქით. შიდა გამშვები მილი კი დამზადებულია 65ХЗД1Т და 65ХЗАМг6М მარკის ალუმინის შენადნობისგან. სატრანსპორტო მდგომარეობაში გამშვები ორივე მხრიდან დალუქულია ხუფებით.
სამიზნე მოწყობილობა შედგება წინა ზამბარიანი მუშკისგან და უკანა დიოპტრისგან. მუშკაზე დატანებულია მანძილის აღმნიშვნელი ციფრებით 5, 10, 15 და 20. რაც 50, 100, 150 და 200 მეტრ მანძილებს შეესაბამება.
15 მეტრიან ნიშნულთან დატანებულია სპეციალური საზომი შტრიხები, რომელიც გამოიყენება ტანკამდე მანძილის გასაზომად, ტანკის წინა, ფრონტალური პროექტიის მიხედვით.
- თუ ჰოროზონტალურ შტრიხებს შორის სიგანე ემთხვევა ტანკის სიგანეს, მაშასადამე ტანკამდე მანძილი არის 150 მეტრი.
- თუ ჰოროზონტალურ შტრიხებს შორის სიგანე მეტია ტანკის სიგანეზე, მაშასადამე ტანკამდე მანძილი 150 მეტრზე მეტია.
- თუ ჰოროზონტალურ შტრიხებს შორის სიგანე ნაკლებია ტანკის სიგანეზე, მაშასადამე ტანკამდე მანძილი 150 მეტრზე ნაკლებია.
დიოპტრული სამიზნე აღჭურვილია ტემპერატურის შესწორების მოწყობილობით. -50° დან 0°С-მდე და 0°-დან +50°С მდე ჰაერის ტემპერატურაზე სროლისთვის.
კუმულაციური ყუმბარა ПГ-18 აღჭურვილია პიზოელექტრონული ამფეთქით ВП-18, რეაქტიული ძრავი კი შედგება: ППК-5 მარკის დენთის მუხტისგან, რეაქტიული საქშენისგან და სტაბილიზატორი ფრთებისგან. გასროლისას მუხტის დაწვა მთლიანად გამშვებში რაკეტის გამოსვლამდე ხდება, რაც მსროლელს დამაზიანებელი გამონაბოლქვისგან იცავს.

1. РПГ-18 Муха საბრძოლო მდგომარეობაში 2. რეაქტიული ყუმბარის საქშენი მაალებელი მილაკით 3. დიოპტრული სამიზნე 4. მუშკა.
ყუმბარმტყორცნის საბრძოლო მდგომარეობაში მოსაყვანად საჭიროა პირველ რიგში გავხსნათ უკანა ხუფი, გავშალოთ გამშვები მილი, ამ დროს ზამბარის საშუალებით მექანიკურად თავისით გაიხსნება წინა სამიზნე მუშკა და დამცავი ხუფიც. შემდეგ ხელის მოძრაობით უკან გადმოვწიოთ დიოპტრული სამიზნე, ამით ხდება დამრტყმელი მექანიზმის შეყენება და ყუმბარმტყორცნიც მზადაა სასროლად. სროლისას უკან წარმოიქმნება 30 მეტრი სიგრძის და 90º სექტორის დაზიანების ზონა, სადაც პირადი შემადგენლობის და საბრძოლო მასალების ყოფნა აკრძალულია. ყუმბარმტყორცნის გაშლის და სასხლეტის შეყენების შემდეგ მისი სატრანსპორტო მდგომარეობაში დაბრუნება აღარ ხდება.
РПГ-22 Нетто
72.5 მმ კალიბრის კალიბრის ერთჯერადი ტანკსაწინააღმდეგო ყუმბარმტყორცნი РПГ-22 Нетто შექმნილია ტულის საკონსტრუქტორო ბიურო ТКБ-0125-ში. საბჭოთა არმიის შეიარაღებაში კი 1979 წელს შევიდა, ინდექსით 6Г18. მისი წარმოება 1993 წლამდე გრძელდებოდა, გარდა საბჭოთა კავშირისა РПГ-22 ის ლიცენზირებულ ვარიანტს დღეისათვის აწარმოებს ბულგარული ფირმა ARSENAL.
ყუმბარმტყორცნის კონსტრუქცია წარმოადგენს მისი წინამორბედის РПГ-18 ის გაგრძელებას. აქვს უფრო მაღალი საიმედოობა, ახალი რეაქტიული სასტარტო ძრავი, გაზრდილი სროლის მანძილი და ჯავშნგამტანობა, შემცირებულია სიგრძე.

РПГ-22 Нетто სატრანსპორტო და საბრძოლო მდგომარეობაში
სატრანსპორტო-გამშვები კონტეინერი ტელესკოპური კონსტრუქციისაა თუმცა РПГ-18 ისგან განსხვავებით, შიდა ალუმინის გამშვები მილი უძრავად მოთავსებულია მინაპლასტიკის საფარველში, წინა ნაწილში კი დაყენებულია პატარა ზომის გასაშლელი მილი, რომელიც სასხლეტი მექანიზმის შემყენებლის ფუნქციას ასრულებს.
სამიზნე მოწყობილობა შედგება წინა მუშკისგან და უკანა დიოპტრისგან. მუშკაზე დატანებულია მანძილის საზომი ნიშნულები, ციფრებით 5, 15 და 25, რომელიც მანძილებში 50, 150 და 250 მეტრს შეესაბამება. სატრანსპორტო მდგომარეობაში წინა მუშკა დამალულია ზედა გასაშლელი მოკლე მილის ქვეშ. დიოპტრული სამიზნე აღჭურვილია ტემპერატურის შესწორების მოწყობილობით. -50° დან 0°С-მდე და 0°-დან +50°С მდე ჰაერის ტემპერატურაზე სროლისთვის. სატრანსპორტო მდგომარეობაში დიოპტრული სამიზნე დაკეცილია და მის ქვეშ მოთავსებულია გამშვები ღილაკი.
კუმულაციური ყუმბარა ПГ-22 აღჭურვილია პიზოელექტრონული ამფეთქით ВП-22, რეაქტიული ძრავი კი შედგება: 7/1 ТР В/А მარკის დენთის მუხტისგან, რეაქტიული საქშენისგან და სტაბილიზატორი ფრთებისგან. გასროლისას მუხტის დაწვა მთლიანად გამშვებში რაკეტის გამოსვლამდე ხდება, რაც მსროლელს დამაზიანებელი გამონაბოლქვისგან იცავს.
ყუმბარმტყორცნის საბრძოლო მდგომარეობაში მოსაყვანად საჭიროა პირველ რიგში გავხსნათ წინა დამცავი ხუფი, შემდეგ გავშალოთ წინა პატარა მილი, ვერტიკალურ მდგომარეობაში დავაყენოთ დიოპტრული სამიზნე და ყუმბარმტყორცნიც მზადაა სასროლად.
სროლისას უკან წარმოიქმნება 30 მეტრი სიგრძის და 90º სექტორის დაზიანების ზონა, სადაც პირადი შემადგენლობის და საბრძოლო მასალების ყოფნა აკრძალულია. სატრანსპორტო-გამშვებ კონტეინერზე დაკრულია ყუმბარმტყორცნის ექსპლუატაციის ინსტრუქცია.

1. РПГ-22 Нетто საბრძოლო მდგომარეობაში 2. დიოპტრული სამიზნე
3. РПГ-22 Нетто სატრანსპორტო მდგომარეობაში 4. წინა სამიზნე მუშკა.
РПГ-26 Аглень
72.5 მმ კალიბრის მესამე თაობის ერთჯერადი ტანკსაწინააღმდეგო ყუმბარმტყორცნი РПГ-26 Аглень შექმნილია საწარმოო გაერთიანება Базальт-ში. საბჭოთა არმიის შეიარაღებაში კი 1985 წელს შევიდა, ინდექსით 6Г19. ყუმბარმტყორცნის კონსტრუქცია საგრძნობლად განსხვავებულია მისი წინამორბედი РПГ-18 და РПГ-22-ისგან. სატრანსპორტო-გამშვები კონტეინერის კონსტრუქცია უფრო გამარტივებულია და ნაცვლად ორი ტელესკოპურად დასაკეცისა, არის ერთი მთლიანი გამშვები მილი. ამიტომ გასროლისას არ საჭიროებს არც გაშლას და არც დამცავი ხუფების მოხსნას. ყუმბარმტყორცნის საერთო სიგრძე კიდევ უფრო დამოკლებულია და 770 მმ-ს შეადგენს. გამშვებ კოტეინერში მოთავსებულია კუმულაციური ყუმბარა ПГ-26. დენთის მუხტი ანალოგიურად სხვა მოდელებისა აქაც მთლიანად იწვება გამშვებში.

РПГ-26 Аглень სატრანსპორტო და საბრძოლო მდგომარეობაში
სამიზნე მოწყობილობა შედგება წინა მუშკისგან და უკანა დიოპტრისგან. მუშკაზე დატანებულია მანძილის ნიშნულები – 50, 150 და 250 მეტრზე დამიზნებით სროლისთვის. დიოპტრი აღჭურვილია ჰაერის ტემპერატურაზე შესწორების სამ რეჟიმიანი მოწყობილობით. ნიშნულებით “15“, “+” და “–“.
ნიშნული “15” – როდესაც ჰაერის ტემპერატურა მერყეობს -15º დან +15º მდე.
ნიშნული “+” – როდესაც ჰაერის ტემპერატურა მეტია +15º ზე.
ნიშნული “-“. – როდესაც ჰაერის ტემპერატურა ნაკლებია -15º ზე.
სალაშქრო მდგომარეობაში ყოფნისას დიოპტრი დაკეცილია და ზემოდან ეფარება სასროლ ღილაკს.
ყუმბარმტყორცნის საბრძოლო მდგომარეობაში მოსაყვანად საჭიროა პირველ რიგში გავხსნათ წინა სამიზნე მუშკა, შემდეგ გამოვაძროთ დამცავი რგოლი, რის შედეგადად შეგვიძლია უკვე გავხსნათ უკანა დიოპტრული სამიზნეც და ყუმბარმტყორცნი მზადაა სასროლად.
სროლისას უკან წარმოიქმნება 30 მეტრი სიგრძის და 90º სექტორის დაზიანების ზონა, სადაც პირადი შემადგენლობის და საბრძოლო მასალების ყოფნა აკრძალულია. სატრანსპორტო-გამშვებ კონტეინერზე დაკრულია ყუმბარმტყორცნის ექსპლუატაციის ინსტრუქცია.

1. РПГ-26 Аглень ჭრილში 2. РПГ-26 Аглень საბრძოლო მდგომარეობაში
3. წინა სამიზნე მუშკა 4. დიოპტრული სამიზნე
РПГ-27 ТАВОЛГА
105/64 მმ კალიბრის ერთჯერადი ტანკსაწინააღმდეგო ტანდემური ყუმბარმტყორცნი РПГ-27 Таволга შექმნილია საწარმოო გაერთიანება Базальт-ში. საბჭოთა არმიის შეიარაღებაში კი 1989 წელს შევიდა, ინდექსით 6Г22. მასში მოთავსებული რეაქტიული ყუმბარა ПГ-27 შექმნილია ყუმბარმტყორცნ РПГ-7 ის ტანდემური გასროლა ПГ-7ВР ის ბაზაზე და მასთან მაქსიმალურადაა უნიფიცირებული. ყუმბარმტყორცნი სპეციალურად შეიქმნა გაძლიერებულ ჯავშნიანი, დინამიური დაცვით აღჭურვილი ტანკების გასანადგურებლად. რეაქტიულ ყუმბარაში ტანდემურად მოთავსებულია 64 და 105 მმ კალიბრის კუმულაციური მუხტები. პირველი პატარა მუხტი უზრუნველყოფს ტანკის დინამიური დაცვის დეტონაციას და მოცილებას, მეორე დიდი მუხტი კი გათვლილია ძირითადი ჯავშნის დაზიანებაზე. ყუმბარა მოთავსებულია მინაპლასტიკის ჰერმეტულ სატრანსპორტო-გამშვებ კონტეინერში. დამრტყმელ სასხლეტი მექანიზმი, სამიზნე მოწყობილობები და სროლის პრინციპი ანალოგიურია წინამორბედი РПГ-26 ისა. გასროლისას სახიფათო ზონა 30 მეტრ მანძილზე და 90º სექტორზე ვრცელდება.



РПГ-28 Клюква
125 მმ კალიბრის ერთჯერადი ტანკსაწინააღმდეგო ყუმბარმტყორცნი РПГ-28 წარმოადგენს საწარმოო გაერთიანება Базальт-ის ერთ-ერთ ყველაზე უახლეს ნაწარმს, მისი ფართო საზოგადოებისათვის წარდგენა პირველად 2007 წელს მოხდა, აბუ დაბიში გამართულ საერთაშორისო გამოფენაზე IDEX-2007. ყუმბარმტყორცნი გათვლილია დღეისთვის არსებული და პერსპექტიული მძიმე ტანკების გასანადგურებლად, ასევე კარგად გამაგრებული ხანგრძლივი საცეცხლე წერტილების ჩასახშობად (დოტ,დზოტი). დანიშულებიდან გამომდინარე მისი გაბარიტები და მასა საკმაოდ დიდია და აღემატება დღეისათვის არსებულ უმეტეს ერთჯერად ყუმბარმტყორცნებს.
ყუმბარმტყორცნის კონსტრუქცია მსგავსია РПГ-27-ისა და შედგება: მინაპლასტიკისგან დამზადებული მონობლოკური სატრანსპორტო-გამშვები კონტეინერისგან, მასში მოთავსებული ტანდემური კუმულაციური რეაქტიული ყუმბარისგან და სამიზნე მოწყობილობისგან. სამიზნე მოწყობილობა ორი სახისაა: მექანიკური და ოპტიკური. გამშვებ კონტეინერზე დაყენებულია სახელური და მხრის საბჯენი. რეაქტიულ ყუმბარაში ტანდემურად მოთავსებულია წინა პატარა და უკანა ძირითადი 125 მმ მუხტი. პირველი პატარა მუხტი უზრუნველყოფს ტანკის დინამიური დაცვის დეტონაციას და მოცილებას, მეორე დიდი მუხტი კი გათვლილია ძირითადი ჯავშნის დაზიანებაზე. ყუმბარმტყორცნის საბრძოლო მდგომარეობაში მოყვანა და გასროლა ხდება РПГ-26 ის ანალოგიურად. საბრძოლო მდგომარეობაში დაბრუნება კი ხდება უკუთანმიმდევრობით. სროლისას სახიფათო ზონა 30 მეტრ მანძილზე და 90º სექტორზე ვრცელდება.
РПГ-28 Клюква

РПГ-30
105 მმ კალიბრის უახლესი ერთჯერადი ტანკსაწინააღმდეგო ყუმბარმტყორცნი РПГ-30 შექმნილია საწარმოო გაერთიანება Базальт-ში. დღეისათვის აღნიშნული ყუმბარმტყორცნი თავისი კონსტრუქციით და მოქმედების ტაქტიკით უნიკალურია. მანამდე არსებული სხვა ტანდემური ყუმბარმტყორცნები გათვლილი იყო ტანკზე დამაგრებული დინამიური დაცვის გასანეიტრალებლად და შემდეგ ჯავშნის გასახვრეტად, РПГ-30-ს შეუძლია დამატებით აქტიური დაცვის სისტემებით (Арена, Заслон, Trophy, Iron Fist და სხვა) აღჭურვილი დინამიურ დაცვიანი ტანკების ჯავშნის გარღვევა. ამისათვის მისმა კონსტრუქტორებმა საკმაოდ ორიგინალურ ხერხს მიმართეს. ყუმბარმტყორცნის გამშვები კონტეინერი შედგება ორი პარალელურად განლაგებული დიდი და პატარა გამშვები მილისგან. დიდ მილში მოთავსებულია 105 მმ კალიბრის ტანდემური რეაქტიული ყუმბარა ПГ-30. პატარა მილში კი უფრო მცირე კალიბრის რეაქტიული ჭურვი, რომელიც ძირითადი ყუმბარის იმიტატორის ფუნქციას ასრულებს. გასროლისას ყუმბარების მილიდან გამოსვლა ხდება 0,2 – 0,4 წამის ინტერვალით, შედეგად ტანკზე დამონტაჟებული აქტიური დაცვის სისტემა რეაგირებს მხოლოდ შედარებით ადრე გაშვებულ იმიტატორზე და ახდენს მის განადგურებას, ძირითადი 105 მმ-იანი ტანდემური კუმულაციური მუხტი კი უვნებელი რჩება და ტანკის ჯავშანს ხვრეტს.
ყუმბარმტყორცნის საბრძოლო მდგომარეობაში მოყვანა და დამიზნება РПГ-27 ის ანალოგიურად ხდება.
РПГ-30 ჭრილში


РПГ-30 ის მოქმედების თანმიმდევრობა

ზემოთ მოყვანილი ერთჯერადი რეაქტიული ყუმბარმტყორცნების ზუსტი ტაქტიკურ-ტექნიკური მონაცემები
| დასახელება | РПГ-18 | РПГ-22 | РПГ-26 | РПГ-27 | РПГ-28 | РПГ-30 |
|---|---|---|---|---|---|---|
| მწარმოებელი | ТКБ-076 | ТКБ-0125 | Базальт | Базальт | Базальт | Базальт |
| საბრძოლო ნაწილის ტიპი | ПГ-18 | ПГ-22 | ПГ-26 | ПГ-27 ტანდემური | ПГ-28 ტანდემური | ПГ-30 ტანდემური |
| კალიბრი | 64 მმ | 72.5 მმ | 72.5 მმ | 105/64 მმ | 125 მმ | 105 მმ |
| ყუმბარმტყორცნის სიგრძე | 705/1050 მმ | 755/850 მმ | 770 მმ | 1135 მმ | 1200 მმ | 1135 მმ |
| ყუმბარმტყორცნის მასა | 2.6 კგ | 2.7 კგ | 2.9 კგ | 8,3 კგ | 12 კგ | 10,3 კგ |
| საბრძოლო ნაწილის მასა | 1,4 კგ | 1,5 კგ | 1,8 კგ | 4,5 კგ | – | – |
| სამიზნე მანძილი | 200 მ | 250 მ | 250 მ | 200 მ | 300 მ | 200 მ |
| ჯავშანგამტანობა | 60°-150 მმ 90°-250 მმ | 60°-200მმ 90°-350მმ | 60°-220 მმ 90°-400 მმ | 60°-350 მმ 90°-600 მმ +დინამიური დაცვა | 90°-900 მმ +დინამიური დაცვა | 90°-600მმ დინამიური დაცვა. აქტიური ჯავშანი |
| ყუმბარის საწყისი სიჩქარე | 114 მ/წმ | 133 მ/წმ | 144 მ/წმ | 130 მ/წმ | – | 120 მ/წმ |
Leave a comment